پارچه سيليكوني چيست و چه كاربردهايي در صنايع دارد؟

مقدمه

در صنايع مدرن كه دما، فشار و شرايط كاري شديد حاكم است، استفاده از پارچه‌هاي نسوز و مقاوم در برابر حرارت اهميت فوق‌العاده‌اي دارد. در ميان آن‌ها، پارچه سيليكوني (Silicone Coated Fabric) يكي از پركاربردترين و بادوام‌ترين گزينه‌ها به‌شمار مي‌رود.

اين پارچه با تركيب الياف فايبرگلاس يا فايبر سراميك و روكش سيليكون مقاوم حرارتي توليد مي‌شود و به‌دليل ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد مانند مقاومت حرارتي بالا، ضدچسبندگي، انعطاف‌پذيري و مقاومت شيميايي در صنايع متعددي از جمله نفت و گاز، پتروشيمي، خودروسازي، برق، غذا و ساختمان مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

پارچه سيليكوني چيست؟

پارچه سيليكوني در واقع پارچه نسوز پايه فايبرگلاس است كه روي سطح آن با رزين سيليكون مخصوص مقاوم در برابر حرارت پوشش داده مي‌شود.

اين روكش علاوه بر افزايش مقاومت در برابر حرارت مستقيم و شعله، باعث ضد آب شدن، جلوگيري از نفوذ روغن، مقاومت مكانيكي بيشتر و عمر طولاني‌تر پارچه مي‌گردد.

سيليكون مورد استفاده معمولاً از نوع سيليكون RTV يا HTV است كه تحمل دماي بالاي °C ۲۵۰ تا ۳۲۰ را دارد. به همين دليل، اين محصول براي محيط‌هايي با تغييرات شديد دمايي و تماس مستقيم با حرارت گزينه‌اي ايده‌آل است.

ساختار و تركيب پارچه سيليكوني

پارچه سيليكوني معمولاً از سه لايه اصلي تشكيل مي‌شود:

1. بافت پايه: الياف فايبرگلاس، آرميد (مانند كولار) يا سيليكا كه اسكلت مقاوم در برابر كشش و دما را ايجاد مي‌كنند.
2. روكش سيليكوني: لايه‌اي انعطاف‌پذير كه بر روي يك يا هر دو سطح پارچه اعمال مي‌شود.
3. لايه محافظ يا فويل: در برخي مدل‌ها، براي بازتاب حرارت يا افزايش مقاومت در برابر تابش مستقيم آتش، از فويل آلومينيومي يا لايه تقويت‌كننده دوم استفاده مي‌شود.

ويژگي‌هاي منحصر‌به‌فرد پارچه سيليكوني

1. مقاومت حرارتي بسيار بالا

اين پارچه قادر است دمايي تا ۲۶۰ درجه سانتي‌گراد به‌صورت مداوم و پيك دمايي تا بيش از ۵۰۰ درجه سانتي‌گراد را براي مدت كوتاه تحمل كند. به همين دليل در كاربردهاي صنعتي مرتبط با كوره، لوله بخار و پرده حرارتي استفاده مي‌شود.

2. انعطاف‌پذيري و دوام مكانيكي

بر خلاف بسياري از پارچه‌هاي نسوز خشك و شكننده، پارچه سيليكوني انعطاف‌پذيري عالي دارد و در برابر خم‌ و تا و فشار مكانيكي مقاوم است.

3. مقاومت شيميايي و ضدرطوبت

روكش سيليكون باعث مي‌شود كه اين پارچه در برابر روغن، اسيدهاي ملايم، بخار آب و مواد شيميايي مقاوم باشد. به همين علت در محيط‌هاي شيميايي و غذايي نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

4. خاصيت دي‌الكتريك (عايق برق)

سيليكون از بهترين مواد عايق الكتريكي محسوب مي‌شود، بنابراين پارچه سيليكوني در صنايع برق، سيم‌پيچ و ژنراتور اهميت ويژه‌اي دارد.

5. مقاومت در برابر فرسايش و تابش UV

روكش سيليكون باعث مي‌شود پارچه در برابر نور خورشيد، رطوبت و شرايط محيطي خشن مقاومت بالايي داشته باشد.

انواع پارچه‌هاي سيليكوني

پارچه‌هاي سيليكوني از نظر ساختار، ضخامت و نوع روكش به چند گروه اصلي تقسيم مي‌شوند:

كاربردهاي پارچه سيليكوني در صنايع مختلف

1. صنعت نفت، گاز و پتروشيمي

• عايق‌كاري لوله‌ها و اتصالات داغ
• توليد پرده‌هاي مقاوم حرارتي در اطراف مشعل
• ساخت كاور‌هاي ضد‌حرارت براي جلوگيري از سوختگي تجهيزات
• پوشش مخازن و داكت‌هاي حرارتي

2. صنايع خودروسازي و حمل‌ونقل

• لايه عايق در شيلنگ‌ها و لوله‌هاي اگزوز
• عايق درب موتور و بخش‌هاي نزديك به منبع حرارت
• توليد كاور ضد‌جرقه و ضدحرارت كابل‌ها

3. صنايع غذايي و دارويي

• روكش سطوح در تماس با بخار و حرارت
• كانواس و تسمه‌هاي نسوز در خطوط توليد
• عايق‌هاي بهداشتي به‌دليل ضدچسبندگي و غيرسمي بودن سيليكون

4. صنايع برق و الكترونيك

• روكش كابل‌هاي مقاوم در برابر حرارت
• عايق ترانس و كمپرسورهاي صنعتي
• پدهاي عايق در مدارهاي قدرت

5. صنعت ساختمان و عمراني

• پرده‌هاي ضدحريق و دودگير
• منسوجات نسوز براي محافظت از سازه‌هاي فلزي
• پوشش سقف‌ها و ديوارهاي نزديك به كوره يا دودكش

6. صنايع هوايي و ريلي

• ساخت پرده‌هاي حرارتي سبك وزن
• محافظ مدارهاي حساس در برابر گرما
• روكش تجهيزات الكتريكي در دماهاي بالا

مزاياي استفاده از پارچه سيليكوني نسبت به ساير پارچه‌هاي نسوز

نتيجه مقايسه نشان مي‌دهد كه پارچه سيليكوني جايگزيني كاملاً ايمن و مؤثر براي مواد سنتي حاوي آزبست و الياف خطرناك است.

نكات مهم در انتخاب پارچه سيليكوني مناسب

1. دامنه حرارتي محيط كاري

   هرچه دماي كاري بالاتر باشد، بايد از پارچه‌هاي دو‌رو يا با روكش ضخيم‌تر استفاده شود.

2. نوع تماس با شعله يا حرارت غيرمستقيم

   براي محافظت طولاني‌مدت در برابر شعله مستقيم، فويل‌دار يا تقويت‌شده انتخاب كنيد.

3. ضخامت و وزن پارچه

   ضخامت‌هاي ۰.۳ تا ۱.۵ ميلي‌متر رايج است؛ ضخيم‌ترها براي پرده و كاور، نازك‌ترها براي روكش و عايق به‌كار مي‌روند.

4. محيط شيميايي يا مرطوب

   در محيط‌هاي مرطوب يا داراي بخار اسيدي، روكش سيليكوني كيفيت عايقي خود را بهتر حفظ مي‌كند.

5. كاربرد بهداشتي يا صنعتي

   براي صنايع غذايي و دارويي، از نمونه‌هاي سيليكون گريد خوراكي يا بدون رنگ استفاده مي‌شود.

جمع‌بندي

پارچه سيليكوني يكي از كارآمدترين و متنوع‌ترين عايق‌هاي نسوز در جهان است. اين محصول با تركيب مقاومت حرارتي بالا، انعطاف‌پذيري، مقاومت شيميايي و عايق الكتريكي عالي، جايگاهي ويژه در صنايع مختلف پيدا كرده است.

استفاده از اين پارچه نه‌تنها موجب افزايش عمر تجهيزات و كاهش خطر آتش‌سوزي مي‌شود، بلكه به دليل ايمني و بهداشتي بودن سيليكون، در صنايعي كه حساسيت زيست‌محيطي دارند نيز گزينه‌اي ايده‌آل محسوب مي‌شود.

از كاور حرارتي و پرده ضد آتش گرفته تا عايق لوله، تسمه و گسكت نسوز — پارچه سيليكوني راه‌حلي مطمئن براي حفاظت در برابر حرارت و شعله است.